هیأت داوران جایزه مهرگان ادب به پاس یک عمر تلاش مستمر ادبی آقای محمود دولتآبادی نویسنده بزرگ ایران را به اتفاق آرا برای مجموعه آثار، شایسته دریافت جایزه مهرگان ادب در بخش”یک عمر تلاش در عرصه نوشتن“ دانسته و تندیس، لوح سپاس و جایزه مهرگان ادب را به ایشان اهدا میکند.
جایگاه ادبی و اجتماعی محمود دولتآبادی آن چنان است که بنیاد جایزه مهرگان و هیأت داوران مهرگان ادب به این گزینش خود افتخار میکنند.
رمان کلیدر شاخصترین اثر این نویسنده، طولانیترین رمان زبان فارسی و یکی از طولانیترین رمانهای جهان است. برخی مضامین اصلی رمان مثل طغیان و شوریدن بر ستم و یاغیگری و عشق اگر چه مضامین جهانی هستند، در این رمان کاملاً رنگ و بوی بومی و اقلیمی و ایرانی دارند. دولتآبادی شخصیتهایی ماندگار آفریده است که از سویی بازتاب قشرهای مختلف اجتماعی هستند و از سوی دیگر به حافظه جمعی ایرانیان وارد شدهاند. بهره بردن از زبان شاعرانه و تغزلی در وصف روابط عاطفی از خصوصیات آثار وی است.
دولتآبادی از واژگان کهن فارسی و واژگان بومی رایج در زیستبوم رمانهایش یعنی روستاهای خراسان به شکلی هوشمندانه در آفریدن زبانی ویژهی خویش بهره برده و واژگان زیادی به گنجینهی مکتوب ادبی ما افزودهاست.
آثار محمود دولتآبادی علاوه بر ارزش ادبی از نظر جامعهشناسی و مطالعات فرهنگی نیز حائز اهمیت هستند. دولتآبادی در آثارش شیوه زندگی روستایی و روابط حاکم بر معیشت دامداری و کشاورزی را در دورههای مشخصی از تاریخ ایران ثبت کرده و تصویری روشن و همراه با جزییات بیشمار از روزگاری سپریشده به ما هدیه کردهاست. او اقلیمهای گوناگون و پهنههای وسیع طبیعت از دشت و کوه و کشتزار و مزرعه را توصیف کرده و انواع حرفهها و روابط شغلی و شخصی و اجتماعی را همراه با آداب و رسوم و گویشها و اصطلاحات و عبارات و کنایات و ضربالمثلها ضبط کردهاست. مجموعه عظیم نوشتههای دولتآبادی توشه کافی برای انواع پژوهش در زمینههای مختلف علوم انسانی فراهم میکند.
هيأت داوران جایزه مهرگان ادب
ششم آبانماه 1404
هلن اولیائینیا | حسین آتشپرور | قباد آذرآئین | ابوتراب خسروی
محمد کشاورز | علیرضا آبیز | سیاوش گلشیری
