دورههای هجدهم و نوزدهم جایزه مهرگان علم در حالی برگزار میشود که ایران در یکی از دشوارترین شرایط بومشناختی خود قرار گرفته است. کمآبی و خشکسالی، فرونشست زمین، خیزش گردوغبار و ریزگرد، آلودگیهای آب و هوا و خاک، خشک شدن تالابهای مهم کشور، آتشسوزی جنگلها و مراتع و از دست رفتن تنوع زیستی با شتاب غیرمعمول تنها چند قلم از سیاهه بلند ابربحرانهایی است که این روزها سرزمین دیرپایمان را در برگرفته است. ظهور و بروز این ابر بحرانها بیش از آن که نتیجه تأثیر عوامل طبیعی باشد، حاصل راهبردهای نادرست و آسیبرسان مدیریتی است که سالهاست در تعیین شیوههای همکنشی با منابع طبیعی در کشور، توسعه ناپایدار زودبازده و مخرب را بر بهرهوری خردمندانه و پایدار از این منابع ترجیح داده است. افزون بر این، در شرایط کنونی، وضعیت نابسامان اقتصادی حاکم برکشور سبب افزایش اقبال به رویکردهای ویرانگری که منافع کوتاه مدت را تأمین میکنند شده و آیندهفروشی سرزمینی را شدت بخشیده است.
هیأت داوران جایزه مهرگان علم بی آنکه قصد فروکاستن از اهمیت و بزرگی این ابربحرانها و چالشها را داشته باشد به حل و رفع آنها امید دارد و ناامید شدن از تلاش برای رفع چالشها و بحرانهای محیط زیستی و بیعملی در این زمینه را سرآغاز واقعی فروپاشی زیستی این سرزمین میداند و باور دارد که برای تداوم ژینایی و تابآوری سرزمین ایران باید رویههای جاری ساکنان و حاکمان آن در ارتباط با طبیعت دگرگون شود و تمام تصمیمسازیها و برنامهریزیها بر اساس دانش و آگاهی همه جانبه از پیامدهای بوم شناختی و اجتماعی- اقتصادی آنها انجام پذیرد. بدون تردید، یکی از عوامل حایز اهمیتی که منجر به این سطح از آسیب به محیط زیست شده است؛ ناآگاهی از فراگیری و شدت تأثیر این آسیبهاست و بر همین اساس کسب آگاهی و دانش کافی در حوزه محیط زیست ضروری است. بلاتردید بخش حاکمیتی به دلیل گستردگی دامنه اثر اقدامات و برخورداری از قدرت اجرایی، بیش از شهروندان عادی به ارتقای سطح آگاهیهای محیط زیستی نیاز دارد.
محیط زیست ایران حافظان بیادعایی دارد که در دشوارترین شرایط طبیعت از جان و زندگی خود برای نگهداشت آن مایه گذشتهاند، بی آن که کمتر کسی نامی از آنها بشنود. در سال 1404 شوربختانه سه تن از محیطبانان عزیز کشور، یاسر مصدق، هدایتالله دیدهبان و محمود شهمرادی، بهای حفاظت از طبیعت ایران را با جان ارزشمند خود پرداختند، همچنان که ایران چهار تن از کنشگران محیطزیستی ارجمند خود: کاووس مرادی،حمید مرادی؛ خبات امینی و چیاکو یوسفی را در راه خاموش کردن آتشی که بر جان مراتع و جنگلهای زاگرس افتاده بود از دست داد. همچنین در طول این دوره دو تن از بزرگترین استادان و شخصیتهای محیط زیست ایران، زندهیادان دکتر سید آهنگ کوثر و دکتر علی یخشکی، از میان ما رفتند. هر دو تن برگزیده جایزه مهرگان علم برای ”یک عمر تلاش در عرصه محیط زیست“ بودند. یاد و نام این شخصیتها، محیطبانان و حافظان طبیعت ایران را گرامی و عزیز میداریم.
هر گامی برای افزایش و ارتقای آگاهی در مورد شیوههای درست همکنشی با محیط زیست ارزشمند و سزاوار ارج نهادن است. از این رو یکی از معیارهای اساسی جایزه مهرگان علم در بخش یک عمر تلاش گزینش شخصیتها و کنشگرانی است که آثار و خدمات آنان در تغییر نگرش جامعه نسبت به محیط زیست مؤثر بوده و منجر به رواج شیوههای خردمندانه زیستن شده است.
در دورههای هجدهم و نوزدهم جایزه مهرگان علم ”پنج شخصیت“ به عنوان نامزدهای دریافت جایزه مهرگان علم برای ”یک عمر تلاش در عرصه محیط زیست“ شناخته شدند.
هیأت داوران این موفقیت را به یکایک برگزیدگان جایزه مهرگان علم در بخش یک عمر تلاش در عرصه محیط زیست صمیمانه تبریک میگوید و برای ایشان آرزوی تندرستی و موفقیت بیشتر دارد.
برگزیدگان جایزه مهرگان یک عمر تلاش در عرصه محیط زیست
در دورههای هجدهم و نوزدهم جایزه مهرگان علم ”پنج شخصیت“ به عنوان نامزدهای دریافت جایزه مهرگان علم برای ”یک عمر تلاش در عرصه محیط زیست“ شناخته شدند.
هیأت داوران ضمن احترام به تلاش همه این بزرگان، آقای دکتر اسماعیل کهرم را به اتفاق آرا به عنوان شخصیت برگزیده این دوره جایزه مهرگان علم انتخاب کرده و شایسته دریافت تندیس مهرگان علم، لوح سپاس و جایزه مهرگان علم برای ”یک عمر تلاش در عرصه محیط زیست“ میداند. دههها تلاش بی وقفه و اثرگذار آقای دکتر اسماعیل کهرم برای تربیت دانشجویان متخصص و دوستدار محیط زیست و افزایش حساسیت و آگاهی جامعه ایرانی به موضوع حفاظت محیط زیست و حمایت شجاعانه از کنشهای محیط زیستی و کنشگران این حوزه در خور قدردانی و احترام است و هیأت داوران مهرگان این موفقیت را صمیمانه به ایشان تبریک میگوید.
هیات داوران همچنین چهار شخصیت و کنشگر برجسته محیط زیست ایران، خانمها دکتر میترا البرزیمنش و شیرین پارسی و آقایان مهندس بهرام زهزاد و مهندس رمضانعلی قائمی را به اتفاق آرا شایسته اهدای لوح تحسین هیأت داوران برای "یک عمر تلاش در عرصه محیط زیست" دانسته و از فعالیت بیوقفه، مستمر و اثرگذار آنان به این شرح قدردانی میکند.
تلاشهای ارزشمند و مؤثر خانم دکتر میترا البرزیمنش در جهت برنامهریزی برای مدیریت علمی مناطق تحت حفاظت کشور، عملیاتی کردن مفهوم ذخیرهگاههای زیستکره در ایران، هدایت پروژههای حفاظت محیط زیست با مشارکت جامعه محلی و همچنین نقش کلیدی در فعالیتهای سمنهای محیط زیستی شایسته تقدیر و گرامیداشت است.
سالها فعالیت تأثیرگذار و دلسوزانه خانم شیرین پارسی در حوزه کارآفرینی زنان، اجرا و ترویج کشاورزی و برنجکاری عاری از کود شیمیایی و آفتکش، مدیریت و اجرای بازیافت پساب و پسماند با استفاده از شیوههای زیست شناختی و راهبری فعالیتهای سازمان مردمنهاد محیطزیستی در منطقه شایسته قدردانی و احترام است.
چند دهه تلاش موثر و ارزشمند آقای مهندس بهرام زهزاد در پرورش و آموزش دانشجویانی که برخی از آنان در حال حاضر از اساتید صاحبنام در زمینههای بومشناسی، گیاهشناسی و محیطزیست طبیعی هستند، توسعه علمی اکوتوریسم در کشور و ارایه مشاورههای علمی در جهت هدایت طرحهای توسعهای به مسیر همسو با حفظ محیط زیست سزاوار تقدیر و احترام است.
بیش از نیم قرن تلاش دلسوزانه و اثرگذار آقای مهندس رمضانعلی قائمی در مدیریت اجرایی مناطق تحت حفاظت، مشارکت در ثبت جهانی میراث طبیعی جنگلهای هیرکانی و مدیریت پایگاه این ثبت جهانی، عضویت و همکاری با گروههای بینالمللی در زمینههای حیات وحش و پرندهشناسی و انتقال دانش و تجربه حفاظت از طریق آموزش و انتشارات علمی در خور قدردانی و نکوداشت است.
هيأت داوران جایزه مهرگان علم
ششم آبانماه 1404
هوشنگ ضیایی | عبدالحسین وهابزاده | محمد درویش
زهرا قلیچیپور | بهرام معلمی | نصرتاله صفاییان | مریم شهبازی
